وقتی حجاب، رسانه می‌شود

هیچ در ذهنم خطور نمیکرد وقتی خبر اعزام گروهی از دانشجویان ایرانی به اولین اجلاس جهانی ملت‌ها درباره‌ی تغییرات آب و هوایی در کشور بولیوی را در زمره‌ی اخبار هفته‌ی گذشته می‌دیدم، گفت و گویی داشته باشم با خانم “فاطمه دلاوری” تنها بانوی اعزامی. مهندس کامپیوتر هستند و طلبه جامعه الزهراء و صاحب

وبلاگ فتوتا، وبلاگ خودکارهای آبی دخترانه . هم چنین همکاری با سایت عدالت خواهی از فعالیت های ایشان در فضای وب است. در فضای رسانه هم مقالاتی در نشریاتی چون هابیل و فتیان و دبیری پرونده هایی برای نشریه های رسش و خون و القلم و سردبیری نشریه ی دانشجویی ترک و عضویت در شورای سیاست گذاری نشریه ی دانشجویی حرف ربط از فعالیت های دیگرشان در عرصه ی نشریات بوده است. ایشان قرار است در آینده خاطرات به سفرشان را منتشر کنند.

بیش از این سخن نگویم تا شما نیز “فاطیما در بولیوی” را بخوانید.

اقدامات و محورهای کاری‌تون در این سفرچه چیز بوده است؟

عنوان اجلاس« تغییرات آب و هوا و حقوق مام زمین» بود. عمده ی اهداف جنبش عدالت خواه به عنوان یک تشکل دانشجویی_طلبگی از حضور در این اجلاس تبیین این مسئله بود که دین، تنها راه حل مشکلات محیط زیستی و انسانی است. صدور آرمان ها و پیام های انقلاب اسلامی و ارتباط با گروه های ضد سرمایه داری و ضد آمریکایی از اهداف مهم دیگر این گروه بود. این اجلاس محل تجمع گروه های ضد کاپیتالیسم و ضد لیبرالیزم جهانی بود که سرمایه سالاری و سودمحوری برخی کشورها و به خصوص آمریکا و اسراییل را ریشه ی اصلی مشکلات محیط زیستی می دانند.

احساستان بعنوان تنها زن محجبه ی شرکت کننده دراین اجلاس چه بوده است؟

از این که با پوشش و کلام خود توانستم افکار عمومی شرکت کنندگان را تا حدی به مسئله ی اسلام و انقلاب اسلامی جلب کنم طبیعتا خوشحالم. جالب است با حضور بنده، تقریبا بسیاری از مسایل حول محیط زیست به حاشیه می رفت و شرکت کنندگان بیشتر مایل به پرسش از علت حجاب من، کیفیت حضور اجتماعی زنان در ایران، جایگاه زنان در اسلام وحقوق ایشان بودند. اشتیاق زنان شرکت کننده به شنیدن دلایل حجاب و تقدیر ایشان از حضور گروه ایرانی در این اجلاس که از راه دوری آمده بودیم و همسنگر ایشان قرار گرفته بودیم تا حدود زیادی خوشایند و تالبته نگران کنده بود. چرا که ایشان در نگاه اول تصور می کردند که موفق شده اند ما را به سمت نگاه های ضد سرمایه داری جذب کنند و حال آن که از چندین سال مجاهدت شیعه در این راه بی خبر بودند.


چقدر با زنان و دختران آزادیخواه و عدالتخواه کشورهای دیگر ارتباط برقرار کردید؟

به لطف خدا ارتباط خوبی برقرار شد. با دختران و زنان فعالی از کلمبیا، بولیوی، آرژانتین، کوبا، ونزوئلا، شیلی، آمریکا، نیوزیلند و به طور خاص استاد فلسفه اخلاق دانشگاه کلمبیا، استاد دانشگاه بولیوی، نماینده ی زنان مسلمان آمریکا که دیگر زن محجبه ی اجلاس بود هرچند کیفیت پوشش ایشان با پوشش ایرانی چادر بسیار متفاوت بود، بانویی روحانی و مسیحی از کلمبیا، انجمن زنان فعال بولیوی و… .

آنها را در چه سطحی دیدید و نوع نگاه آنها به انقلاب و ایران را چطور ارزیابی میکنید؟

درک مناسبات جهانی و شور انقلابی و ضد آمریکایی در ایشان بسیار بالا بود و دیدگاه های مشترکی با انقلابیون ایرانی داشتند. اما متاسفانه به دلیل ضعف رسانه ای، جمهوری اسلامی نتوانسته است به خوبی از معرفی انقلاب اسلامی بر بیاید و به جای آن رسانه های غربی در نبود ما اطلاعاتی خلاف واقع در باره ی زنان مسلمان و انقلاب اسلامی به ایشان داده اند. با این حال بسیاری از ایشان دکتر احمدی نژاد را می شناختند و نسبت به مواضع ضد آمریکایی و ضد اسراییلی وی ابراز علاقه می کردند. با حضرت امام نیز تا حدودی آشنا بودند و برای ایشان احترام زیادی قایل بودند. بیشتر ایشان هم ایران را می شناختند اما در حد این که کشوری است در آن سوی آب ها. اما ازمحتوای جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی بی اطلاع بودند. وقتی به ایشان می گفتیم که سی سال است که در ایران سفارت آمریکا وجود ندارد و سی سال است که سفارت اسراییل به سفارت فلسطین تبدیل شده است فوق العاده به وجد می آمدند و تعجب می کردند که مگر بدون آمریکا زندگی ممکن است؟

معمولا دراین اجلاسها مقامات دولتی یاسیاسی هم همراهی می کنند، چرا اینبارهیئت دانشجویی تصمیم گرفت با این ترکیب (یک تیم سه نفره بهمراه یک روحانی و یک زن) به این اجلاس برود؟

جنبش عدالت خواه همیشه اعتقاد داشته که با تشکیل دولت اسلامی مسئله تمام نیست و لازم است که تشکل های دانشجویی و مردمی همواره حضور فعال و سازنده در عرصه ی اجتماعی و بین المللی داشته باشند و رکن اصلی مراقبت از اصول جمهوریت و اسلامیت نظام در داخل و صدور انقلاب و حمایت از مستضعفین عالم در خارج باشند. این ترکیب به این دلیل بود که هم نقش روحانیت شیعه (بر خلاف روحانیت مسیحی) و هم نقش زنان و هم نقش دانشجویان در مبارزه با کاپیتالیسم و تکاثر و ظلم در انقلاب اسلامی ایران نشان داده شود تا اثبات گردد که مردم و دولت ایران هدف یکسانی دارند و در مبارزه دوشادوش یکدیگر حرکت می کنند.

چقدر قابلیت و استقبال برای انتشار پیام انقلاب در خارج از کشور دیدید؟

چه عموم پیامها و آرمانهای انقلاب وچه نگاه انقلاب به زن فضا برای تبلیغ نگاه های دینی و انقلابی بسیار مهیا بود. چرا که اکثر شرکت کنندگان در اجلاس، معنوی، مومن و عدالت خواه بودند و در جستجوی حقیقت و متنفر از نگاه های سرمایه داری برخی روحانیون مسیحی. به محض این که با عده ای از نگاه های عاشورایی و یا فاطمی سخن گفته می شد با اشتیاق تمام خود را از مبارزه کنندگان طریق عاشورایی می دانستند و نسبت به فهم بیشتر دین اسلام و نگاه های انقلابی جمهوری اسلامی علاقه نشان می دانند. هم چنین زنان از الگوهای سنتی خود که مانع رسیدن به یکسری حقوق طبیعی ایشان می شد خسته شده بودند و در عین حال الگوی ارائه شده از رسانه های آمریکایی را دچار اشکالات فراوان می دیدند. در نتیجه فضا کاملا برای ارائه ی الگوی زن مسلمان انقلابی که هم حضور فعال اجتماعی دارد و هم ابزار دست کمپانی ها و سرمایه داران نمی شود مهیا است. به نظر گروه اعزامی جنبش عدالت خواه بیش از این نباید ظرفیت عظیم آمریکای لاتین را از دست داد و هرچه سریعتر باید هسته های مقاومت در خاورمیانه (ایران، لبنان، فلسطین) و آمریکای لاتین با یکدیگر پیوند بخوردند و وحدت ادیان و ملل مختلف در برابر ظلم جهانی ایجاد شود.

از جالبترین مباحث، دست ندادن وعدم تماس مردان با زنان تیم بوده، انعکاس این رفتار را چطور دیدید؟

رفتارهای تیم ایرانی با این که برایشان عجیب بود اما کاملا می پذیرفتند و با روی باز از آن استقبال می کردند. حتی یک بار که از دست دادن با مردی خودداری کردم می گفت : من نباید با شما دست دهم چون ممکن است گناهان من به شما منتقل شود. این رفتار برایشان احساسی روحانی و اخلاقی را تداعی می کرد و برخلاف تصور اولیه ی ما که ممکن است بی احترامی به ایشان تلقی شود برایشان کاملا پذیرفتنی و جالب بود و سرمنشا مباحثی پیرامون دین مبین اسلام می شد.

در کل پوشش حجاب و چادر چه تأثیری درنگاه کشورهای شرکت کننده به زنان در اسلام داشت؟

تفاوت پوشش من با سایر زنان شرکت کننده در درجه ی اول باعث جلب توجهات و نگاه ها به سمت گروه ایرانی شد و در نتیجه گروه ایرانی فرصت بسیار خوبی برای طرح مباحث و نگاه های خود پیدا کرد. متاسفانه رسانه های غربی زن چادری را بی سواد و محروم از مطالعه و کسب علم و فعالیت اجتماعی معرفی کرده بودند و حضور بنده خط بطلانی بود بر همه ی آن پیش فرض ها. هم چنین دیدن این پوشش همراه با فعالیت ها و گفتگوهای من این احساس را در ایشان به وجود آورد که حجاب نه تنها مانع فعالیت های اجتماعی نیست بلکه تضمین کننده ی سلامت اجتماع و خود زن است. جالب تر این که بسیاری از زنان از این پوشش خوششان آمده بود و حتی ابراز علاقه می کردند که از آن استفاده کنند. و جالب ت رابراز علاقه ی ایشان به خود بنده بود که درروزهای بعد ازافتتاحیه هرجا مرا می دیدند با اسم (فاطیما) صدایم می کردند و برایم دست تکان می دادند و ابراز علاقه می کردند.

در گفتگو با زنان بولیوی، اسلام را دین زنان نامیدند. چرا؟

اسلام حقوق و جایگاه ویژه و ممتازی برای زن قایل است. وقتی از ظهور اسلام در جامعه ای می گفتم که زن را زنده به گور می کردند و بعد پیامبر ما دست دختر خود را میبوسید و حقوق و جایگاه ویژه ای برای زن قایل شد و یا بعد از انقلاب اسلامی که زنان از لحاظ علمی و اجتماعی اکثر کرسی ها را به خود اختصاص دادند و یا وقتی درباره ی وظایف مرد و زن در خانواده می گفتم این جمله را تایید کردند که همان طور که در صدر اسلام عده ای می گفتند اسلام دین زنان است این جمله واقعی است و اسلام به زنان کرامت و ارزش و جایگاه ویژه ای بخشیده است.

شما “بازگشت به ارزشهای زنانه “را تنها عامل برای نجات زنان بولیوی دانستید. بنظرتون این بازگشت چطور محقق می شود؟

همان طور که عرض کردم، خطر افتادن در دام فرهنگ آمریکایی زن آمریکای لاتین را به شدت تهدید می کند. فرهنگی که ابتذال و بی عاطفگی را برای زن به دنبال دارد. بنده تاکید کردم که ارزش های خانوادگی و عاطفه ی زنان و حیا و شرم ذاتی او باید حفظ شود و در کنار آن تلاش برای بهبود جایگاه اجتماعی زنان رخ دهد. که حرفهایم را تایید کردند و گفتند نمی توانند از خانواده ها و از ارزش های سنتی شان دست بردارند. اما نسبت به عدم احقاق حقوقشان نیز معترض بودند.

رسانه های ایران و خارجی ها این اخبار را چگونه منعکس کردند؟

منبع رسانه ای ایرانی عمدتا سایت عدالت خواهی بوده است. و خبرگزاری هایی چون فارس، جهان نیوز، برنا، خبر دانشجو، ایسنا و مطالبه در این زمینه خبر کار کردند. هم چنین سایت هایی چون بالاترین و فردا نیز اخبار ما را با دربازه بانی خبر به سود افکار و نگاه های خودشان منعکس کردند. خبرگزاری های خارجی با جستجویی که کردم به دلیل اهمیت حضور یک گروه ایرانی دانشجویی با ترکیب ویژه ی خود انعکاس خوبی داده بودند. شبکه ۲۴ فرانسه، ای پی، خبرگزاری رسمی بولیوی، شبکه اسکای آمریکا، شبکه های رسمی خبرگزاری های آمرکیای لاتین از جمله ی رسانه هایی بودند که اخبار مربوط به حضور هیئت ایرانی ار کار کرده بودند.

و اگر بگویم حرف آخرتان بعنوان تنها زن شرکت کننده محجبه در این اجلاس:

بشارت می دهم بر همه ی مومنان و منتظران که بزرگترین هسته های مقاومت در جهان در حال شکل گیری است و فریاد کفر به طاغوت در سراسر جهان طنین انذارشده است و منتظریم مرحله ی بعد را که ایمان به خدا است. روزی را که مردم فوج فوج، مومن به دین خداوند می شوند، و چه نزدیک است تحقق وعده ی الهی:
و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم الائمه و نجعلهم الوارثین